دیوانه ای پر از شادی و تنهایی

اواخرِ اردیبهشتِ هشتاد سالِ پیش بود که «احمدرضا احمدی» دیده به جهان گشود و به قولِ خودش در «سرما , هجران و غریبی» پروش یافت . نوجوانی‌اش مصادف شد با دورانِ پرالتهابِ سیاسی که جلوی دیدگانِ‌ روحِ شاعرش , مردمان را می‌گرفتند و می‌بردند به ناکجاآباد ; البته اقبال لابد با «احمدرضا» یار بوده که کنارِ مدرسه‌شان که «ادب» اسم داشته کلاسِ سنتورِ «ابراهیم سلمکی» قرار داشته و و وی می‌ایستاده و از صدای ساز لذت می‌برده است ; البته اقبالِ وی از جهتی دیگر هم بلند بود , دوران بالندگی وی در دهه‌ی 30 بود , دورانی که «کلنل علی‌نقی وزیری» در آهنگ , «نیما یوشیج» در شعر و «محمدعلی جمال‌زاده» در قصه‌ی کشور‌ایران فعالیت‌های خویش را آغاز کردند .

وی متوسطه را در دارالفنون می خواند و همان‌جا با پرویز دوایی , مسعود کیمیایی و اسفندیار منفردزاده هم‌کلاس شد . فیلم‌ساز سالیان آن‌گاه در خصوص رفیقِ قدیمی‌اش اعلام کرد : «احمدرضا از کویری آمد که جاده نداشت . خیر شعر سرا کرمانی بود و خیر شعر سرا تهرانی , چه بسا شعر سرا عالم سو‌مین نیز نشد! احمدرضا شعر سرا بود که آمد . احمدرضا دیوانه‌ای آکنده‌از شادی و تنهایی است . این را از نخستین داشت . احمدرضا یک کدام از تنهایان کم یاب معاش است . » خودش ولی میگوید : «کلام اینجانب هر چه بود طلا جواهرات بود , مس بود , وابسته به خودم بود . در هر کتاب رویکرد ناهمواری را طی کردم . در هر کتاب زیرا کتاب نخستین‌م با خوف آغاز کردم . راهی که در ظلمت بود . . . اینجانب با قطب‌نمای خودم تکان کردم . . . اینجانب از کسی تقلید نکردم . به گمانم حتا از خودم نیز تقلید نکردم . »

میگویند و خودش میگوید هنگام عمل کردن و نوشتن به آهنگ گوش می دهد و خویش اذعان داراست که سوای کلیه رای ها و ایده ها و ژست‌های روشنفکری , گهگاه اتفاق افتاده که اصلاً احساس سرودن شعر را نیز نداشته است , البته با شنیدن آوا , قریحه‌ی سُرایش شعر وی به جوش آمده است . «احمدرضا» در جوانی در کنار شیفتگی به آهنگ کلاسیکِ غربی به آوا سنتی کشور‌ایران هم علاقه‌ی بخش اعظمی داشته است ; ولی تاثیر وی بر آوا جمهوری اسلامی ایران به اندازه‌ای است که گاه از اکثری از همسایه آهنگ پیشی می گیرد . «احمدرضا احمدی» سالیان مدیریت راس آوا کانون رشد فکری کودک ها و نوجوان ها بوده و در تربیتِ موسیقی‌دانانِ نسل‌های آنگاه و هم‌چنین انتشارِ اثر ها مختلف نقشی با اهمیت ایفا نموده است . درین گزارش نگاهی به فعالیت‌های وی در‌این راس میپردازیم :

راءس آهنگ کانون رویش فکری خردسالان و نوجوان ها چه طور صورت گرفت؟

کانون رشد فکری خردسالان و نوجوان ها از به عبارتی اولیه سال‌های تاسیس , مبادرت به تهیه‌ی نوار کاست و صفحه‌ی گرام کرد و در سالِ 1345 , صفحه‌ی «دختر دریا» را بر طبق کتابی با همین اسم روی صفحه‌ی 48 بدور منتشر کرد , ولی این کار تا پنج سال توقیف شد . احمدرضا احمدی» مهرماه ۱۳۴۹ یکسری ماهی بعداز آنکه از امریکا به کشور ایران برگشت , درین کانون شاغل شد . در سال 1350 راءس جدیدی با تیتر «تهیه نوار و ورقه برای خردسالان و نوجوانان» درین راس تشکیل شد که وی مدیریتِ او‌را برعهده گرفت . اسم این راءس , بعدتر «واحد موسیقی» و زیرمجموعه‌ی «امور سینمایی» شد . وی در گفت‌وگویی به‌این مسائل اشاره نموده است که : «کار ما با یک اتاق آغاز شد . غالبا برای ضبط نیز روزهای دو شنبه دو بعدازظهر استارت به عمل می‌کردیم و تا صبح روز آنگاه عمل می کردیم و روزهای پنج‌شنبه و آدینه نیز ضبط می‌کردیم . با صفحه‌ی چهل و پنج به دور و ماجرا برای خردسالان استارت کردیم . آن‌گاه به نوآوری اینجانب عمل وسعت پیدا کرد و گروه های صدای شعر سرا منتشر شد و نیز چنین معاش و اثرها که پیش از این به آن اشاره شد . »

صدای شعر سرا ( معرفی شعر کلاسیک و معاصر پارسی )

به نوآوری «احمدرضا» , مجموعه‌ای بی نیاز از صدای شعر سرا ایجاد شد . این شرکت از مهمترین و تاریخی‌ترین تولیدها این راءس است که در آن مطرح‌ترین شاعران آن سالیان , شعرهای خویش یا این که گزیده‌ای از شعرِ شاعران قدیمی را بازخوانی می‌کردند . از‌آن‌جا‌که «احمدرضا احمدی» به واسطه‌ی شعر سرا بودن‌ش رابطه اکثری با اهل یک محل ادب داشت , از آن‌ها برای حضور درین پروژه دعوت میکرد و بعد از آن از موزیسین‌ها می‌خواست تا متناسب با احساس و درحال حاضر شعر برای آن آهنگ بنویسند .

نیما یوشیج , احمد شاملو , نادر نادرپور , مهدی اخوان ثالث , هوشنگ ابتهاج , م . آزاد , نادر نادرپور , نور فرخزاد , یدالله رؤیایی و نصرت رحمانی از جمله شاعرانی بودند که درین پروژه هم‌کاری داشتند ; برهمین اصل است که بخش اعظمی معتقدند بایستی «احمدی» را پایه‌گذار اثرها فاخری که از قبل تا به امروز , به صورت آهنگ گفتار در جمهوری اسلامی ایران ساخت شده‌اند , دانست .

آهنگ‌سازی تنی چند از این اثرها به وسیله «فریدون شهبازیان» صورت گرفته شده‌است . این آهنگ‌ساز هم‌چنین در‌این کانون راجع‌به نوارهای داستان برای خردسال ها و آوازهای محلی و فولکلوریک هم کار داشت .

بعضا از این اثرها با آهنگ‌سازی وی عبارتند از : تیم «صدای شعر سرا ۱» ( شعرهای نگهدارنده ) با دکلمه‌ی احمد شاملو , گروه «صدای شعر سرا ۴» ( غزلیات مولوی ) با دکلمه‌ی احمد شاملو , تیم «صدای شعر سرا ۶» ( شعرهای مهدی اخوان ثالث ) با دکلمه‌ی مهدی اخوان ثالث , تیم «صدای شعر سرا ۸» ( شعرهای رودکی ) با صدای پری زنگنه و دکلمه‌ی منوچهر انور , تیم «صدای شعر سرا ۱۰» ( شعرهای سعدی ) با دکلمه‌ی هوشنگ ابتهاج .

یکی فاخرترین این اثرها البته «رباعیات خیام» است که «احمدی» از آن خاطره‌ی جالبی داراست و میگوید : «آقای شجریان در سال ۱۳۵۶در گالری خیام صرفا یک نوبت آمد و ایستاد و عادت داشت که دستش را روی کمرش بگذارد . در به عبارتی یک نوبت٬ مضاعف ایستاده و شیک , یک ضرب سرود خواند . اینجانب مدام به شوخی می‌گفتم که هنگامی این سه شین کنار نیز توده میشوند شاهکار می‌آفرینند ; احمد شاملو , محـمـدرضـا شجریان , فریدون شهبازیان که هر کـدام درجه‌یک بودند در فعالیت خودشان . گالری رباعی‌های خـیام یکی‌از آلبوم‌های غالب کانون بود که در سـال‌های بعـد نیز بار‌ها منتشر شد و اکثری از مردمان آن را شنیده‌اند . »

البته یک کدام از مهم ترین اثراتی که درین این شرکت ساخت شد , شعرخوانی «احمد شاملو» از اشعارِ خودش بود که «احمد پژمان» عمل آهنگ‌سازی آن را برعهده گرفت . این اثر را بعدتر «بهمن فرمان‌آرا» شنید و ساختِ‌ آهنگ «شازده احتجاب» را بدین آهنگ‌ساز سفارش بخشید . این همیاری هم‌چنان پس از تعدادی ده سال ادامه داراست .

«احمد پژمان» در مراسمی که سال ها آن‌گاه به مناسبت چهلمین سال همکاری‌اش با «بهمن فرمان‌آرا» در منزل سینما برگزار شد , ‌ اعلام کرد : «یکی از اشخاصی که منجر شد اینجانب به کشور‌ایران برگردم بهمن دستور رای ها بود . ما اهل ایران ها به تمدن خودمان تا حدی دلبستگی داریم که نمی‌توانیم در جای دیگر معاش کنیم . به نظرم هوای کشور‌ایران برای کارکردن به ایرانی‌ها انرژی میدهد . هم‌چنین امر رای ها قبلی از این‌که استارت به کاری نماید به آهنگ و آهنگ آن هم میپندارد . در «بوی کافور بو یاس» گذشته از این‌که فیلمبرداری آغاز شود , مثال کمانچه‌ای را به اینجانب بخشید و بیان کرد که اینجانب میخواهم از این کمانچه در فیلم به کار گیری کنم . »

«مجید انتظامی» هم یکی دیگر از آهنگ‌سازانی است که کار خویش را با کانون آغاز کرد و در مجموعه‌ی «صدای شاعر» اثر ها اکثری ساخت . وی در زمینه‌ی فعالیت‌ش با «احمدرضا» میگوید : «داشتم از شغل های متفرقه پول درمی‌آوردم . یک روز رفتم دیدن احمدرضا احمدی که آن موقع مدیریت واحد آهنگ کانون رویش فکری کودکان‌ و نوجوان ها بود . اظهار‌کرد چرا این قدر درب و داغانی؟ گفتم اوضاعم بی‌ریخت و وضع و اوضاع فعالیت وخیم است . ذکر کرد بیا آهنگ بساز . گفتم پیانو و هیچ‌کدام از چیزهایی را که لازمه‌ی آهنگسازی است , ندارم . برای‌م پیانو خرید و ذکر کرد بیا این نیز وسیله! برو عمل کن . اینجانب نسبتاً شش ماه با وی معاش کردم . در حین این بازه برای کاست‌های نوروروشنایی فرخزاد , یدالله رویایی و نصرت‌الله رحمانی با تیتر «صدای شاعر» آهنگسازی کردم و برای کارتن «زال و سیمرغ» آوا ساختم که در کارتن «بچه‌های کوه آلپ» نیز به کار گیری شد . »

پباده سازی جلد آلبوم‌های آوا

یکی‌از مهم ترین تحولاتی که در حین مدیریتِ «احمدی» در بخش آهنگ کانون رویش فکری خردسال ها و نوجوان ها فیس اعطا کرد , پباده سازی جلد اثر ها بود که در آن تنی چند از برگزیدگان گرافیست‌ها و نقاشان حضور داشتند .

صدایی که «هوشنگ کامکار» کشف کرد

وی البته خویش در آن دوران هیچ‌گاه شعری را دکلمه نکرد تا سالیان آنگاه «هوشنگ کامکار» از وی خواست تا این عمل را انجام دهد . «در گلستانه» اسم آلبومی است که در فصل زمستان سال ۱۳۶۶ به مناسبت شصتمین سال به دنیاآمدن سهراب سپهری , به آهنگسازی هوشنگ کامکار , نغمه شهرام ناظری , دکلمهٔ احمدرضا احمدی , همیاری تیم کُر راس نغمه و بر روی اشعاری از «سهراب سپهری» منتشر شد . این دو بزرگِ دنیای آوا و شعر اکنون از رفقای نزدیکِ یکدیگر می‌باشند و «احمدرضا» با قطعیت می گوید : «امروز «هوشنگ» یک کدام از شایسته ترین دوست های اینجانب است . صدای منرا هوشنگ کشف کرد . تجربه‌ی آن گالری یک تجربه‌ی خوب بود . »

«هوشنگ کامکار» هم زمانِ‌ انتشارِ گالری «دور تا نزدیک» , اثر خویش را به وی نثار کرد و در زمینه ی احمدی اعلام‌کرد : «بعد از نیما خاص شاعری که در میان شاعران نوپرداز می توانستم سراغ گیرم احمدرضا احمدی بود که در گروه «در گلستانه» با نیز عمل کرده بودیم . » کامکار در آن گالری اشعاری از جمله «در کمین اندوه» را از وی گزینش کرده که «به حیث شعر و گویش به عبارتی انگیزه قطعات پیشین را دنبال میکرد و آوا هم در‌این اثر به طور کامل هماهنگ با شعر بود . »

«هوشنگ کامکار» بارها به ستایشِ «احمدی» پرداخته و در زمینه‌ی آن گفته است : « در‌صورتی‌که یکی , دو عدد دوست نزدیک

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پست بعدی

فراخوان رویداد آهنگ و تصنیف منتشر شد

ی خرداد 11 , 1399
در این فراخوان , «ترانه» , شعری معرفی شده‌است که غالباً به گویش محاوره و مطلوب با ایجاد آهنگ ( عمدتاً پاپ ) سروده می گردد و «تصنیف» , شعری است که متناسب با فضای آهنگ سنتی و با ظرفیت‌های موسیقایی همچون کوتاه و بلند شدن هوشمندانه و مصرع‌ها و تنوع عروضی سروده می‌گردد . این فراخوان محدودیت موضوعی ندارد , البته اعتنا به معیارهای غنای محتوایی , ابتکار و موضوعات مغفول در تعیین اثرها ارجحیت دارااست . همینطور راءس آهنگ حوزه هنری اثرها قسمتی را جهت استعمال در تولیدها خویش خریداری میکند . آخری مهلت ارسال اثرها به‌این اتفاق افتاد پایان تیرماه ۹۹ اعلام شده‌است . علاقه‌مندان به […]